Co warto czytać?

Wydawnictwo: W.A.B., 2004

To druga przeczytana przeze mnie książka Henninga Mankella. Teraz wiem, że to od niej powinnam zacząć poznawanie przygód policjanta Kurta Wallandera. Nie dlatego że ważna jest tu chronologia i bez niej nie zrozumie się kolejnych powieści, a dlatego po prostu, że „Morderca bez twarzy” jest dużo ciekawszy od „Psów z Rygi”.

Początek wciąga – bestialskie morderstwo pary staruszków w ich domu na wsi bulwersuje i chcemy dowiedzieć się, kto jest sprawcą. Główny bohater da się lubić, choć załamany po rozwodzie z żoną, jednak dopiero w połowie powieści zaczyna nałogowo pić i zachowywać się nieodpowiedzialnie pod wpływem alkoholu. Podejrzanych jest niewielu i bez problemu czytelnik ich zapamięta. Atmosfera podobnie jak w „Psach…” ciężka i zimna. Poruszane problemy – ważne i godne zapamiętania. Tym razem jest to temat imigrantów:

„Kurt Wallander znowu miał wrażenie, że w Szwecji dojrzewa coś ważnego dla przyszłości kraju. Bywały momenty, że sam odczuwał jakby rodzaj sympatii dla pewnych argumentów wrogich wobec imigrantów, które przywoływano w dyskusjach i w prasie podczas trwania tego procesu. Czy rząd i Urząd Imigracyjny naprawdę mają kontrolę nad tym, kto przyjeżdża do Szwecji? Kto jest uchodźcą, a kto szuka szczęścia? I czy w ogóle można czynić jakieś rozróżnienia?

Jak długo można stosować zasady otwartej polityki imigracyjnej, nie wywołują chaosu? Czy w ogóle istnieje jakiś limit, ilu można ich przyjąć?”

To chyba cecha charakterystyczna Mankella, że porusza tematy ważne dla swojego kraju i aktualne. Przeczytałam tylko dwie jego powieści, ale mam wrażenie, że podobnie będzie w pozostałych. Dzięki temu jego powieści nie są pustą rozrywką, a bohater, którego stworzył nie przypomina innych superbohaterów powieści, którzy nieustraszeni i szczęśliwi rozwiązują kolejne kryminalne zagadki.

Wybrałam dwa fragmenty charakteryzujące Wallandera, żeby pokazać, jak się rożni od znanych detektywów:

„Usiadł przy biurku i patrzył przez okno na widoczną stąd starą wieżę wodociągową.

Być może nasze czasy wymagają całkiem innych policjantów, myślał. Policjantów, którzy nie reagują tak gwałtownie, kiedy się ich w mroźny styczniowy poranek wyciąga z łóżka i każe wejść do rzeźni w jednej ze skańskich wsi, gdzie zaszlachtowano ludzi. Wymagają policjantów, którzy nie przeżywają takich katuszy jak ja?”

Policjant, który się boi i wbrew zapewnieniom zastanawia się wciąż nad swoim życiem:

„Wallander usiadł na kamieniu i wpatrywał się w morze.

Raczej nie miał filozoficznego usposobienia. I nigdy nie odczuwał potrzeby zagłębiania się w siebie. Dla niego życie było ciągle zmieniającą się grą rozmaitych praktycznych problemów, domagających się rozwiązania. Gdzieś poza tym znajdowało się to, co nieuniknione, czego nie da się zmienić, żeby nie wiem jak długo się zastanawiać nad sensem, który i tak nie istnieje.

Ale kilka minut samotności to zupełnie inna sprawa. Wielki spokój spływał na niego, kiedy mógł w ogóle nie myśleć. Tylko słuchać, patrzeć, nie ruszać się.”

Jestem ciekawa, jak ta postać będzie się rozwijała w kolejnych powieściach. I jakie tematy da do przemyślenia swojemu czytelnikowi szwedzki pisarz.

Choć przyznam, że druga połowa powieści mniej mi się podobała, może dlatego że zrobiłam sobie w trakcie czytania parodniową przerwę. Może dlatego że tempo akcji nie było zbyt szybkie. Po której książce Mankella taki styl pisania mi się znudzi? I czy się znudzi?

Ocena: 5/6